DE ONDERBROEK VAN SINT FRANCISCUS
De lezing wordt gehouden in het Parkhotel, Molenstraat 53, Den Haag. Begintijd: 20.00 uur.
Vrijdag 23 november.
De reliekenverering in de Middeleeuwen was integraal onderdeel van het leven van alledag. Gekweld door misoogsten, epidemieën, hel en vagevuur zocht de Middeleeuwer zijn toevlucht in de heilzame krachten van de relikwieën, resten van heiligen die hun bemiddelaars voor God waren. In een tijd waarin de medische wetenschap nog niet zo ver gevorderd was als nu, is het niet verwonderlijk dat men zich tot een heilige wendde met een kwaal waarvoor anderszins geen genezing bestond. Iedere kwaal had zijn eigen heilige, zoals bijv. sint Denis, rond 250 onthoofd, tegen hoofdpijnen. Zowel koningen als theologen als boeren schreven de relieken wonderen toe. Men droeg relieken ter bescherming mee in het leger, kruisvaarders kregen een zgn. 'bourse de reliques' mee, relieken worden in processie meegedragen om de bezwering van een epidemie af te smeken, bij geschillen tussen feodale heren werden eden gezworen op relieken, etc.
Gezien de kracht die men toekende aan de heilige resten, mag het ons niet verbazen dat botjes, haren, bloed en stukjes stof vaak in zeer kostbare reliekschrijnen werden bewaard.
Kritiek op de reliekenverering was er ook, en lang voor het Traicté des reliques van Calvijn uit 1543, getuige het traktaat van Guibert de Nogent uit de 12e eeuw, en vele literaire teksten uit de Middeleeuwen, waarin op milde wijze de spot gedreven werd met, o.a., de 'pardonneurs', ambulante monniken die het 'goedgelovige' volk de meest
fantasievolle relieken ter veneratie aanboden en daarmee rijkelijk de buidel spekten.
Na haar studie Frans in Leiden, is dr. Julia Szirmai in 1985 gepromoveerd op de editie van een Oudfranse Bijbeltekst uit de 13e eeuw. De daarin genoemde 'passierelieken' van Saint Denis brachten haar in aanraking met het boeiende en amusante verschijnsel van de
reliekenverering in de Middeleeuwen.
Sinds 1985 ben is zij als universitair docent Oudfrans, historische taalkunde en letterkunde van de Middeleeuwen verbonden aan de Opleiding Frans van de universiteit Leiden.
Haar onderzoek is gericht op Bijbelteksten, menselijke monsters, didactische literatuur en natuurlijk de relieken zoals die voorkomen in o.a. de Oudfranse literatuur.
Tijdens de lezing worden dia's vertoond.