Drs. Els Naaijkens zal spreken over

De vriendinnen van Casanova: tussen mythe en werkelijkheid.

De lezing zal worden gehouden in het Parkhotel, Molenstraat 53, Den Haag. Begintijd: 20.00 uur. Vrijdag 15 maart 2002.

Over Casanova bestaan hoofdzakelijk stereotype voorstellingen: hij wordt gezien als avonturier, vrijbuiter, gokker, oplichter, bedrieger, liefhebber van vrouwen. Vooral zijn betrekkingen tot vrouwen zijn legendarisch geworden. In zijn Memoires, een ware spiegel van de achttiende eeuwse samenleving met haar politiek-diplomatieke verwikkelingen en in die tijd geldende sociale omgangsvormen, doet Casanova uitvoerig verslag van zijn verhouding tot de andere sekse: hij verhaalt van zijn talrijke amoureuze avonturen en schetst levendige portretten van de vele vrouwen die zijn pad hebben gekruist. Bekende en onbekende vrouwen wekte hij tot leven en onttrok hen voor altijd aan de vergetelheid, door ze op te voeren onder hun eigen naam of onder kleurrijke pseudoniemen. Beroemd aristocratische vrouwen, vorstinnen, publieke vrouwen, volksvrouwen, geleerde vrouwen, schrijfsters, zangeressen, danseressen en actrices. Ongeacht hun rang of stand of beroep, allen komen ze tot hun recht in de levendige vertelkunst van Casanova. Volgens de Casanova-biograaf Rives Childs is een derde van de 12-delige Memoires gewijd aan vrouwen.

Hijzelf mag dan een vrouwenman zijn geweest, maar wat zagen vrouwen in hem? Hij moest iets meer en iets beters hebben bezeten dan een aantrekkelijk uiterlijk en zijn tot beroep verheven verleiderskwaliteiten. Er moest iets zijn waardoor vrouwen zich tot hem aangetrokken voelden en hem tot op hoge leeftijd affectie, achting, sympathie en toewijding schonken. Door de brieven die de Italiaanse letterkundige Aldo Ravà in het archief van Dux, het kasteel in Bohemen waar Casanova de laatste 13 jaar van zijn leven verbleef, aantrof is het mogelijk om zijn in de Memoires omstandig beleden liefde voor vrouwen te toetsen. Wie waren de vrouwen in Casanova's leven? Wat voor soort contact onderhielden zij met hem? Wat is de culturele betekenis van de brieven die zij hem schreven? In hoeverre corrigeert dit het door hemzelf opgeroepen beeld in de Memoires? Op al deze vragen zal worden ingegaan door de historica drs. Els Naaijkens.

Mevrouw Els Naaijkens is momenteel freelance werkzaam als vertaler en onderzoeker. Zij zal binnenkort een proefschrift afronden over de receptie van het werk van Johan Huizinga in Italië